Perhan ve Çingeneler Zamanı


Çingeneler Zamanı, Time of the Gypsies veya orijinal adıyla Dom za vešanje, Avrupa’nın unutulmuş ve özgür halkı Çingeneler üzerine odaklanması ve Emir Kusturica’nın Cannes ödüllü bir filmi olmasının dışında insanın fark edilir biçimde değişmesinin çevresine ve kendisine olan etkilerini çok iyi anlatan Çingeneler Zamanı, aşk dolu, ümit dolu, ümitsizlik dolu, hayal kırıklığı dolu, insanı alıp başka dünyalara götüren, hemen hemen her izleyenin gözlerinden yaşlar boşaltan, insana yıkılmayı, vazgeçmeyi ve hüzünle dalga geçmeyi öğreten, 1988 yapımı bir Emir Kusturica eseri. Filmi izlerken Goran Bregoviç müziklerinde yok olup gitmek de ayrı bir keyif.

Filmin başrolünde Perhan karakteriyle Davor Dujmovic karşımıza çıkıyor. Dujmovic, henüz 19 yaşındayken tam anlamıyla bir resital ortaya koymuş. Zor bir konu üzerine ve ağır duygular barındıran karakteri öyle bir yansıtıyor ki bize sanırım Perhan’ı ömrümüzün sonuna kadar unutmak mümkün olmayacak. En azından ben Perhan'ı hep hatırlayacağım.

Elinde bir akordeonu, gözünde kavanoz dipli gözlükleri, ikisinin arasındaki dili başka hiç kimsenin anlamadığı bir hindisi ve zihin gücüyle metalleri hareket ettirebilmek anlamına gelen telekinezik güçleri olan Perhan'ın, kızkardeşine ve babaannesine olan aşırı düşkünlüğü hep hüzünlendirmiştir beni. Bütün hayatını, bacaklarından rahatsız kız kardeşini tedavi ettirebilmek ve sevgilisi Azra ile evlenebilmek için para kazanmak uğruna alt üst etmiş ve “Kendime yalan söylediğimden bu yana artık kimseye inanmaz oldum.” diyerek müthiş bir replik ortaya koymuştur.

Çingeneler Zamanı’nın hiç aklımdan çıkmayan sahnesi ise, köyüne geri döndüğünde sevgilisi Azra’nın hamile olduğunu gören ve yaşadıklarının ağırlığı sonucu herkese ve her şeye duyduğu güvensizliğin etkisiyle, Azra’nın karnındaki bebeğin kendisinden olduğuna inanmayan Perhan’ın “Tanrım, nedir bu başıma gelenler?” diyerek kendini meyhaneye attığı, içkileri içerek kendini bir çingene orkestrasının çaldığı şarkıya bıraktığı ve delicesine dans ettiği sahneyi unutmak ne mümkün. İnsan ruhunun en yıkık, en dökük, en perişan halinin en mükemmel bir yansımasıdır. O an sahnede "Ederlezi" öyle bir çalar ki, insanı bambaşka bir duyguya sürükler.

Çingeneler Zamanı  konusu, kurgusu, müzikleri, oyuncuların performansları, gerçeküstü sahneleri ve insanın hayat karşısındaki çaresizliğinin, yıkılışının, pek çok şeyden vazgeçişini mükemmel şekilde içermesi açısından izlemeye ve düşünmeye değer bir filmdir. Perhan ise okunabilecek, izlenebilecek  bütün kitaplardaki ve filmlerdeki karakterlerin en ilginçlerinden biri olarak kalır insanın aklında.

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Böyledir işte lokmamız, acıdır

Resim
Yazar: Dilek Toker Acı Lokma, Fahri Erdinç’in ‘’yazgı adamlığı’’ kimliğine giderken yazdığı adeta mihenk taşı niteliğinde bir kitap. Fahri Erdinç’in yaşamının otuz yıllık kesitini bize sunuyor. Kitabı okurken bir yandan yazarın yaşamıyla ilgili ayrıntılı bilgiye sahip olurken bir yandan da cumhuriyetin ilk yıllarından 40’lı 50’li yıllara uzanıyoruz. Kitabın ilk baskısı 1977 yılında yapılıyor. Türkiye’de hiçbir yayınevi kitabı basmayınca kitap Bulgarca’ya çevrilerek Sofya’da Narodna Prosteva Yayınevi’nde basılıyor. İlk basımının ön sözünü Nazım Hikmet yazıyor ve Fahri Erdinç’i Türk dilinin ustaları arasında sayıyor. Kitabımız Acı Lokma ismini Bulgaristan sınırında bir Bulgar yüzbaşı ve Fahri Erdinç arasında geçen bir konuşmadan alıyor. Bulgar yüzbaşı ‘’Nasıl Türkiye’de durumlar?’’ diye sorduğunda Fahri Erdinç cebinden bir lokma kuru ekmek çıkarıp uzatıyor. Ekmeğin tadına bakan yüzbaşı ekmeği acı olarak nitelendiriyor. Fahri Erdinç ise ‘’Böyledir işte lokmamız, acıdır.’’ diyor ve bu cüml...
Devamı

Tarih öncesi dönemden bugüne toplum, aile ve kadın

Resim
Yazar: Dilek Toker Engels "Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni" isimli kitabını 1884’te yazdı. Engels kitabını Marx’ın ölümünden sonra yazmış olsa da sıklıkla onun notlarından, makalelerinden ve el yazmalarından yararlanıyor. Kitap bugüne kadar dilden dile çevrildi ve defalarca baskısı yapıldı. Türkçe baskısı son olarak Erkin Özalp çevirisiyle 2019 yılında Yordam Kitap’ta yayımlandı. Engels’in bu kitabı, Marksistlerin insanlık tarihinin gelişimine ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair tartışmalarda yararlandığı baş ucu niteliğinde bir kitap. Baş ucu kitabı olmasının yanı sıra bazı çevrelerce de çok eleştirilen bir kitap olma özelliğini koruyor. Engels kitabını yazarken Amerikalı antropolog Lewis Henry Morgan’ın ‘’Eski Toplum’’ adlı eserinden yararlanıyor. Engels bu eseri daha geniş ölçekte inceliyor ve sonrasında yazdığı Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni isimli kitabı Morgan’ın araştırmalarını aşan bir niteliğe sahip. Engels Morgan’ın çalışmalarına kendi ça...
Devamı

BİR DİRENİŞİN ÖYKÜSÜ

Resim
    Yazan: Dilek Toker     Kenan Karabağ’ın kaleme aldığı, yüz yıllık bir karanlığı aralayan, belgesel niteliğindeki “Maria Suphi Bir Direniş Öyküsü” romanı 2021 yılında geçtiğimiz aylarda Tekin Yayınevi tarafından yayımlandı. Kafkaslar’ın Yaşar Kemal’i olarak anılan Kenan Karabağ bu kitabında köklerini geçmişten alan bir olaylar dizisini anlatıyor. Bu sayede de Maria Suphi’nin mücadelesi de bir roman şeklinde ilk defa okuyucuyla buluşuyor.   Kitabın ilk sayfasındaki teşekkür yazısının ardından Maria Suphi’nin   Yahya Kahya’nın evinde yaşadıklarından bir kesiti okuyoruz. Bir sonraki bölümde ise genç Komsomolka Maria ve Mustafa Suphi’nin tanışmasıyla başlayan hikayelerine geçiyoruz. Kitabın isminden hareketle sadece Maria Suphi’nin hikayesini okumuyoruz aslında. Mustafa Suphi’nin Sinop’tan Kırım’a ardından Rusya’ya geçişi, orda yaşananlar ve Bakü’de   TKP’nin kuruluş süreci, Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu ve  Ekim Devrimi sonrasında Sovyetlerin ...
Devamı