BİR DİRENİŞİN ÖYKÜSÜ

 
 
Yazan: Dilek Toker 
 
Kenan Karabağ’ın kaleme aldığı, yüz yıllık bir karanlığı aralayan, belgesel niteliğindeki “Maria Suphi Bir Direniş Öyküsü” romanı 2021 yılında geçtiğimiz aylarda Tekin Yayınevi tarafından yayımlandı. Kafkaslar’ın Yaşar Kemal’i olarak anılan Kenan Karabağ bu kitabında köklerini geçmişten alan bir olaylar dizisini anlatıyor. Bu sayede de Maria Suphi’nin mücadelesi de bir roman şeklinde ilk defa okuyucuyla buluşuyor.
 
Kitabın ilk sayfasındaki teşekkür yazısının ardından Maria Suphi’nin  Yahya Kahya’nın evinde yaşadıklarından bir kesiti okuyoruz. Bir sonraki bölümde ise genç Komsomolka Maria ve Mustafa Suphi’nin tanışmasıyla başlayan hikayelerine geçiyoruz. Kitabın isminden hareketle sadece Maria Suphi’nin hikayesini okumuyoruz aslında. Mustafa Suphi’nin Sinop’tan Kırım’a ardından Rusya’ya geçişi, orda yaşananlar ve Bakü’de  TKP’nin kuruluş süreci, Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu ve  Ekim Devrimi sonrasında Sovyetlerin durumuyla ilgili de bilgi sahibi oluyoruz.
 
Kitabın ana çerçevesini TKP heyetinin Anadolu’ya geçip Kurtuluş Savaşı’na katılma kararlılığı, Ankara Hükümeti’nin ve Kazım Karabekir’in tutumu, verilen emirler, kışkırtılan halk, Mustafa Suphi ve yoldaşlarının amansız mücadelesi, acımasızca katledilmesi ve Maria Suphi’nin onu alıkoyanlara karşı boyun eğmeyişi oluşturuyor.  Maria Komsomolka olup Anadolu’da köy köy dolaşıp Ekim Devrimi’ni anlatmak isterken şiddetin her türlüsüne maruz kalıyor. Bedeni üzerinden küçük düşürülmek, yok edilmek isteniyor. O satırları nefesimizi tutup okurken Maria’nın cesaretine ve direnişine hayran kalmamak elde değil.
 
Kitabın son sayfalarında ise yazarın Maria Suphi’nin mücadelesini yazma sürecine tanık oluyoruz. Yazar kitabını “On yıllık çalışmam Onbeşler’e ve onların izlerini takip edenlere armağan olsun,” diyerek bitiriyor.
 
 
Maria Suphi nezdinde Onbeşler’in mücadelesine saygıyla.


 

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Böyledir işte lokmamız, acıdır

Resim
Yazar: Dilek Toker Acı Lokma, Fahri Erdinç’in ‘’yazgı adamlığı’’ kimliğine giderken yazdığı adeta mihenk taşı niteliğinde bir kitap. Fahri Erdinç’in yaşamının otuz yıllık kesitini bize sunuyor. Kitabı okurken bir yandan yazarın yaşamıyla ilgili ayrıntılı bilgiye sahip olurken bir yandan da cumhuriyetin ilk yıllarından 40’lı 50’li yıllara uzanıyoruz. Kitabın ilk baskısı 1977 yılında yapılıyor. Türkiye’de hiçbir yayınevi kitabı basmayınca kitap Bulgarca’ya çevrilerek Sofya’da Narodna Prosteva Yayınevi’nde basılıyor. İlk basımının ön sözünü Nazım Hikmet yazıyor ve Fahri Erdinç’i Türk dilinin ustaları arasında sayıyor. Kitabımız Acı Lokma ismini Bulgaristan sınırında bir Bulgar yüzbaşı ve Fahri Erdinç arasında geçen bir konuşmadan alıyor. Bulgar yüzbaşı ‘’Nasıl Türkiye’de durumlar?’’ diye sorduğunda Fahri Erdinç cebinden bir lokma kuru ekmek çıkarıp uzatıyor. Ekmeğin tadına bakan yüzbaşı ekmeği acı olarak nitelendiriyor. Fahri Erdinç ise ‘’Böyledir işte lokmamız, acıdır.’’ diyor ve bu cüml...
Devamı

Tarih öncesi dönemden bugüne toplum, aile ve kadın

Resim
Yazar: Dilek Toker Engels "Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni" isimli kitabını 1884’te yazdı. Engels kitabını Marx’ın ölümünden sonra yazmış olsa da sıklıkla onun notlarından, makalelerinden ve el yazmalarından yararlanıyor. Kitap bugüne kadar dilden dile çevrildi ve defalarca baskısı yapıldı. Türkçe baskısı son olarak Erkin Özalp çevirisiyle 2019 yılında Yordam Kitap’ta yayımlandı. Engels’in bu kitabı, Marksistlerin insanlık tarihinin gelişimine ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair tartışmalarda yararlandığı baş ucu niteliğinde bir kitap. Baş ucu kitabı olmasının yanı sıra bazı çevrelerce de çok eleştirilen bir kitap olma özelliğini koruyor. Engels kitabını yazarken Amerikalı antropolog Lewis Henry Morgan’ın ‘’Eski Toplum’’ adlı eserinden yararlanıyor. Engels bu eseri daha geniş ölçekte inceliyor ve sonrasında yazdığı Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni isimli kitabı Morgan’ın araştırmalarını aşan bir niteliğe sahip. Engels Morgan’ın çalışmalarına kendi ça...
Devamı